Psikiyatrist mi? Psikoterapist mi? Psikolog mu? Ruh Sağlığında Kim Kimdir

Bugün birçok insan ruh sağlığı alanında hizmet veren uzmanların rol ve görevleri konusunda kafa karışıklığı yaşıyor. Peki bu uzmanları birbirinden nasıl ayırt edeceğiz? Psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar nelerdir? Psikoterapist kimdir?

Diyelim ki bir terapistle görüşme ihtiyacınız var. Ancak o kadar çok unvan var ki, bütün bu farklılıklar yüzünden kafanız karışıyor ve adım atmakta güçlük çekiyorsunuz. Şimdi tek tek bu unvanları ve uzmanlıkların ne olduğunu açıklayalım.

Psikolog

Türkiye'de Yüksek Öğretim Kurumu'nun müfredatına göre 4 yıllık psikoloji lisans bölümünü bitirenlere verilen unvandır. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen; davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan meslek mensuplarıdır.

Bir psikolog, lisans programını tamamladıktan sonra psikolojinin alt dallarından birinde yüksek lisans yapabilir; bu eğitimini tamamlayana geleneksel olarak "uzman psikolog" denir. Psikolojinin uygulama alanları arasında klinik psikoloji, adli psikoloji, danışmanlık psikolojisi, eğitim/okul psikolojisi, endüstri ve örgüt psikolojisi, nöropsikoloji, sağlık psikolojisi ve spor psikolojisi sayılabilir.

Psikoterapist

İnsanları duygusal sorunları için tedavi etmek üzere eğitilmiş herhangi bir profesyonel için genel bir terimdir. Akademik derecesine bağlı olarak bir psikoterapist; psikiyatrist, psikolog veya sosyal hizmet uzmanı olabilir ve bireyler, çiftler, gruplar veya ailelerle çalışabilir.

Psikiyatrist

Bu kişinin tıp diploması vardır ve çoğu psikoterapistin aksine psikotrop (psikiyatrik) ilaçları reçete edebilir. Pek çok psikiyatrist yalnızca reçete ve ilaç yönetimi sağlar; konuşma terapisi için ek olarak bir psikoterapiste görünmeniz gerekebilir. Geleneksel psikiyatristler psikoterapi uygulamaya devam etmektedir.

Sosyal Hizmet Uzmanı

Bazı sosyal hizmet uzmanları da psikoterapi uygular. Eğitimleri bir psikoloğunkine benzer, ancak genellikle bireyin çevresel bağlamına daha fazla odaklanır ve psikolojik test uygulamazlar.

Psikanalist

Profesyonel bir derece aldıktan sonra, bazı psikoterapistler insanların sorunlarının kökenine inmelerine yardımcı olan bu derinlemesine terapi yönteminde kapsamlı özel eğitime devam eder. Psikanaliz ilk kez Sigmund Freud tarafından geliştirilmiştir; bilinçdışı motivasyon ve savunma mekanizmalarıyla çalışır. Kanepe, serbest çağrışım, rüya analizi ve aktarım psikanalizin temel ilkeleridir.

Bugün birçok psikanalist, Freud'un orijinal düşüncesine dayanan ama ondan önemli ölçüde de ayrışan çağdaş modellerle çalışır. "İlişkisel analistler" olarak da bilinen bu terapistler daha aktiftir; insanların bugünkü sorunları ve bunların geçmiş deneyimlerden nasıl etkilendiğiyle ilgilenirler. Psikanaliz, diğer psikoterapi türlerinden daha kapsamlı olması ve semptomları basitçe hafifletmek yerine sorunların derinine inmeyi vurgulamasıyla farklılık gösterir.